Av Kristian Myklebust, sokneprest i Volda. Preike i Volda kyrkje 23.mai 2021
Elskar de meg, så held de boda mine. Då vil eg be Far min, og han skal gje dykk ein annan talsmann, og han skal vera hos dykk alltid: Sanningsanden, som verda ikkje kan ta imot. For verda ser han ikkje og kjenner han ikkje. Men de kjenner han, for han bur hos dykk og skal vera i dykk. Eg vil ikkje la dykk vera att som foreldrelause born. Eg kjem til dykk.Om ei lita stund ser ikkje verda meg lenger. Men de ser meg, for eg lever, og de skal leva. Den dagen skal de skjøna at eg er i Far min, og at de er i meg og eg i dykk.
Den som har boda mine, og som held dei, den er det som elskar meg. Og den som elskar meg, skal Far min elska. Ja, den som elskar meg, skal eg òg elska og openberra meg for.» Evangeliet etter Johannes 14, 15-21
Det åndelege og det materielle er ikkje motsetnader. Heilt i frå opphavet høyrer det saman. Det kroppslege og det åndelege er ikkje motsetnader. «For med éin Ande vart vi alle døypte til å vera éin kropp.»
Den kristne trua vår er eit stadig kall til å leve som om dette verkeleg heng saman, på djupet: ånd og kropp, Guds Ande og verda vi lever, rører oss og er til i. Guds draum for skaparverket ser ut til å vere ein draum om samanheng, om heilskap, om einskap, om liv som er felles! Slik var det frå opphavet, då ikkje noko var til, då alt var aude og tom: Guds draum var der allereie; ein draum om eit mylder av liv, om eit mangfald av skapningar og forteljingar, om ei framtid i lys og fullkomenheit. Og moglegheita for alt dette var til stades, fordi Guds Ande svevde over vatnet. Før noko var, var Gud- Fader, Son og Heilagande; denne fellesskapen i kjærleik som berre er.
Denne kjærleiken er kjelda for alt det som så vert til: Lyset, livet- det som er godt. Alt vert skapt ved Anden- Guds ande bles gjennom verda og fyller henne med liv. Slik var det i opphavet- og slik er det framleis: Guds ande bles gjennom verda og fyller henne med liv, fyller oss med liv. Livet er på denne måten nokon vi vert gitt, augneblink for augneblink, andedrag for andredrag. Det er aldri noko vi sjølve skaper eller får fram, aldri noko vi verkar ved vår eiga kraft, ved vårt eige arbeid og innsats. Ingen kan fylle seg sjølv med Ande. Berre Gud, skaparen, frelsaren, livgjevaren.
Jesu læresveinar fekk på ein særleg måte leve nært eit menneske som var fylt av den Heilage Ande. Dei fekk sjå og høyre og erfare korleis Jesus på ein heilt eigen måte var eit heilt menneske, ein samanheng av ande og kropp, etter Guds vilje. Jesus viste dei på så mange måtar korleis det er å leve i Guds nærleik, korleis det er å leve i bøn til Vår Far, korleis det er å leve eit liv i Anden si kraft. Når vi opnar denne teksten frå Johannes 14 på pinsedag, kjem vi inn i Jesus si avskilstale. Han førebur læresveinane på å leve i ei verd der han ikkje lenger er på denne måten. Han veit at dei skal verte verande i ei verd som på så mange måtar ikkje lenger er slik Guds draum i opphavet var.
I det han seier desse orda er Jesus i ferd med å gå aller lengst inn i smerta over verda som vender seg bort frå Gud: Han veit at han skal døy, han veit at han må gå heilt til botnen om Guds gode skapardraum på nytt kan verte verkeleg, han veit at vegen til nytt liv for menneska går gjennom døden for han. Berre slik kan alt verte forsona, fylt av kjærleik, gjort heilt igjen.
Orda hans dirrar difor; av kjærleiken til læresveinane, av kjærleiken til alle menneske, av kjærleiken til oss. Han lovar dei noko stort og avgjerande, noko som framleis er det som kan halde oss fast i trua og håpet og kjærleiken: Han lovar oss at vi ikkje skal vere åleine att. Han lovar oss ein talsmann, ein som alltid skal vere hos oss, ein som skal bu i oss: Sanningsanden. Han som er Herre og gjer levande, som går ut frå Faderen og Sonen. Han skal kome, til usikre, mismodige, redde læresveinar- i Jerusalem for snart 2000 år sidan, i Volda i 2021. Guds nærvere forsvinn ikkje når Jesus vert usynleg for læresveinane sine auge på Kristi himmelfarts dag. Guds nærvere er det som aldri forsvinn.
Særleg ei setning i denne talen er sterk, nesten for sterk. Ho viser kor godt Jesus kjenner denne verda vår, denne verda der menneske lid, der rakettar og bomber flyg over himmelen, men landar hos menneska, der sjukdomar og urettferd og fattigdom tek livskrafta og livsanden frå menneska, der menneske mistar sine næraste og tryggaste: «Eg vil ikkje la dykk vera att som foreldrelause born. Eg kjem til dykk.» Bilete Jesus brukar er henta frå det mest hjarteskjerande i denne verda; frå dei minste si største liding. Å vere åleine, utlevert til berre seg sjølv, er det vanskelegaste for oss menneske, vi som er skapte til kvarandre, til å bere og beskytte kvarandre.
«Eg kjem til dykk.» seier Jesus, og sender sin Ande. Den same anden som var der i opphavet, kjem til oss. Anden kjem på mange måtar, med mange oppgåver: Anden kjem for å trygge oss, slik Jesus seier, slik at vi kan vite at vi aldri vert overletne til oss sjølve, aldri må klare oss heilt på eiga hand. Anden kjem for å blåse liv i oss og trua vår og kjærleiken vår, slik at vi kan elske Gud og halde Jesu bod, om å elska kvarandre. Anden kjem for å samle oss og gjere alle som trur til eitt: «med ein Ande vart vi alle døypte til å vera ein kropp.» Anden kjem for å sende oss i veg til andre- med bodskapen om Jesus Kristus, han som døden ikkje kunne halde på, han som førte Gud og menneske saman på ein ny måte, han som aldri går tom for liv å gi oss.
Anden kjem for å blåse liv i minnet vårt om Guds store draum frå opphavet: At verda, heile skaparverket skal vere èitt, ein samanheng av ånd og kropp; at eit sant liv er eit liv i gjensidigheit og fellesskap, eit liv for kvarandre; eit håp om at kjærleiken ein dag skal strøyme fritt, frå Gud til menneska og tilbake til Gud.
Vi lever i den same verda som Jesus sjølv, som Jesu læresveinar, som menneska til alle tider: ei verd som framleis er langt frå Guds draum. Men sjølv om vi kan sjå rundt oss og lett verte mismodige, av liding og likesæle, i oss og rundt oss: Påska og pinsa opnar opp ei ny verkelegheit for oss- verkelegheita der døden er overvunne, der Gud alltid er tilstades, i denne verda, hos menneska. Vi lever allereie no i denne verkelegheita, ved Guds ande, i Guds nærvere, i arbeid og kamp for trua og håpet og kjærleiken, medan vi ventar på at Guds skapardraum frå opphavet ein dag vert alt som er.